(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 169

॥ శ్రీః ॥
3.169. అధ్యాయః 169
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
అర్జునేన స్వస్యేంద్రలోకగమనప్రకారస్య తత్రనివాసప్రకారకథనపూర్వకమింద్రాదస్త్రప్రాప్తిప్రకారస్యచ కథనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

అర్జున ఉవాచ। 3-169-0x(2310)(22438)
తతస్తామవసం ప్రీతో రజనీం తత్ర భారత।
ప్రసాదాద్దేవదేవస్యత్ర్యంబకస్య మహాత్మనః ॥ 3-169-1(22439)
వ్యుషితో రజనీం చాహంకృత్వాపౌర్వాహ్ణికీః క్రియాః।
అపశ్యం తం ద్విజశ్రేష్ఠం దృష్టవానస్మి యం పురా ॥ 3-169-2(22440)
తస్మై చాహం యథావృత్తం సర్వమేవ న్యవేదయం।
భగవంతం మహాదేవం సమేతోస్మీతి భారత ॥ 3-169-3(22441)
స మామువాచ రాజేంద్ర ప్రీయమాణో ద్విజోత్తమః।
దృష్టస్త్వయా మహాదేవో యథా నాన్యేన కేనచిత్ ॥ 3-169-4(22442)
సమేతం లోకపాలైస్తు సర్వైర్వైవస్వతాదిభిః।
ద్రష్టాస్యనఘ దేవేంద్రం స చ తేఽస్త్రాణి దాస్యతి ॥ 3-169-5(22443)
ఏవముక్త్వా స మాం రాజన్నాశ్లిష్య చ పునః పునః।
అగచ్ఛత్స యథాకామం బ్రాహ్మణః సూర్యసన్నిభః ॥ 3-169-6(22444)
అథాపరాహ్ణే తస్యాహ్నః ప్రావాత్పుణ్యః సమీరణః।
పునర్నవమిమం లోకం కుర్వన్నివ సపత్నహన్ ॥ 3-169-7(22445)
దివ్యాని చైవ మాల్యాని సుగంధీని నవాని చ।
శైశిరస్య గిరే పాదే ప్రాదురాసన్సమీపతః ॥ 3-169-8(22446)
వాదిత్రాణిచ దివ్యాని సుఘోషాణి సమంతతః।
స్తుతయశ్చేంద్రసంయుక్తా అశ్రూయంత మనోహరాః ॥ 3-169-9(22447)
గణాశ్చాప్సరసాం తత్రగంధర్వాణాం తథైవ చ।
పురస్తాద్దేవదేవస్య జగుర్గీతాని సర్వశః ॥ 3-169-10(22448)
మరుతాం చ గణాస్తత్ర దేవయానైరుపాగమన్।
మహేంద్రానుచరా యే చ దేవసద్మనివాసినః ॥ 3-169-11(22449)
తతో మరుత్వానహరిభిర్యుక్తైర్వాహైః స్వలంకృతైః।
శచీసహాయస్తత్రాయాత్సహ సర్వైస్తదాఽమరైః ॥ 3-169-12(22450)
ఏతస్మిన్నైవ కాలే తు కుబేరో నరవాహనః।
దర్శయామాస మాం రాజఁల్లక్ష్ంయా పరమయా యుతః ॥ 3-169-13(22451)
దక్షిణస్యాం దిశి యమం ప్రత్యపశ్యం వ్యస్థితం।
వరుణం దేవరాజం చ యథాస్థానమవస్థితం ॥ 3-169-14(22452)
తే మామూచుర్మహారాజ సాంత్వయిత్వా సురర్షభాః।
సవ్యసాచిన్నిరీక్షాస్మాఁల్లోకపాలానవస్థితాన్ ॥ 3-169-15(22453)
సురకార్యార్థసిద్ధ్యర్థం దృష్టవానసి శంకరం।
అస్మత్తోఽపి గృహాణ త్వమస్త్రాణీతి సమంతతః ॥ 3-169-16(22454)
తతోఽహం ప్రయతో భూత్వా ప్రణిపత్య సురర్షభాన్।
ప్రత్యగృహ్ణాం తదాఽస్త్రాణి మహాంతి వివిధాని చ ॥ 3-169-17(22455)
గృహీతాస్త్రస్తతో దేవైరనుజ్ఞాతోస్మి భారత।
అథ దేవా యయుః సర్వేయథాగతమరిందమ ॥ 3-169-18(22456)
మఘవానపి మాం దేవో రథమారోప్య సుప్రభం।
ఉవాచ భగవాన్వాక్యం స్మయన్నివ మహాయశాః ॥ 3-169-19(22457)
పురైవాగమనాదస్మాద్వేదాహం త్వాం ధనంజయ।
అతః పరం త్వహం వై త్వాం దర్శయే భరత్రషభ ॥ 3-169-20(22458)
త్వయా హి తీర్థేషు పురా సమాప్లావః కృతోఽసకృత్।
తపశ్చేదం మహత్త్ప్తం స్వర్గం గంతాసి పాండవ ॥ 3-169-21(22459)
భూయశ్చైవ చ తప్తవ్యం తపశ్చరణముత్తమం।
`దుశ్చరం ఘోరమస్త్రాణాం తపోబలకరం తవ' ॥ 3-169-22(22460)
స్వర్గస్త్వవశ్యం గంతవ్యస్త్వయా శత్రునిషూదన।
మాతలిర్మన్నియోగాత్త్వాం త్రిదివం ప్రాపయిష్యతి ॥ 3-169-23(22461)
విదితస్త్వంహి దేవానాం మునీనాం చ మహాత్మనాం।
`ఇహస్థః పాండవశ్రేష్ఠ తపః కుర్వన్సుదుష్కరం' ॥ 3-169-24(22462)
తతోఽహమబ్రువం శక్రం ప్రసీద భగవన్మమ।
ఆచార్యం వరయేఽహం త్వామస్త్రార్థం త్రిదశేశ్వర ॥ 3-169-25(22463)
ఇంద్ర ఉవాచ। 3-169-26x(2311)
క్రూరకర్మాఽస్త్రవిత్తాత భవిష్యసి పరంతప।
యదర్థమస్త్రాణీప్సుస్త్వం తం కామం పాండవాప్నుహి ॥ 3-169-26(22464)
తతోఽహమబ్రువం నాహం దివ్యాన్యస్త్రాణి శత్రుహన్।
మానుషేషు ప్రయోక్ష్యామి వినాఽస్త్రప్రతిఘాతనాత్ ॥ 3-169-27(22465)
తాని దివ్యాని మేఽస్త్రాణి ప్రయచ్ఛ విబుధాధిప।
లేకాంశ్చాస్త్రజితాన్పశ్చాల్లభేయం సురపుంగవ ॥ 3-169-28(22466)
ఇంద్ర ఉవాచ। 3-169-29x(2312)
పరీక్షార్థం మయైతత్తే వాక్యముక్తం ధనంజయ।
మమాత్మజస్య వచనం సూపపన్నమిదం తవ ॥ 3-169-29(22467)
శిక్ష మే భవనం గత్వాసర్వాణ్యస్త్రాణి భారత।
వాయోరగ్నేర్వసుభ్యోఽపి వరుణాత్సమరుద్గణాత్ ॥ 3-169-30(22468)
సాధ్యం పైతామహం చైవ గంధర్వోరగరక్షసాం।
వైష్ణవాని చ సర్వాణి నైర్ఋతాని తథైవ చ ॥ 3-169-31(22469)
మద్గతాని చ జానీహి సర్వాస్త్రాణి కురూద్వహ।
ఏవముక్త్వా తు మాం శక్రస్తత్రైవాంతరధీయత ॥ 3-169-32(22470)
అథాపశ్యం హరియుజం రథమైంద్రముపస్థితం।
దివ్యం మాయామయం పుణ్యం యత్తం మాతలినా నృప ॥ 3-169-33(22471)
లోకపాలేషు యాతేషు మామువాచాథ మాతలిః।
ద్రష్టుమిచ్ఛతి శక్రస్త్వాం దేవరాజో మహాద్యుతే ॥ 3-169-34(22472)
సంసిద్ధస్త్వం మహాబాహో కురు కార్యమనుత్తమం।
పశ్య పుణ్యకృతాం లోకాన్సశరీరో దివం వ్రజ ॥ 3-169-35(22473)
దేవరాజః సహస్రాక్షస్త్వాం దిదృక్షతి భారత।
ఇత్యుక్తోఽహం మాతలినా గిరిమామంత్ర్య శైశిరం ॥ 3-169-36(22474)
ప్రదక్షిణముపావృత్య సమారోహం రథోత్తమం।
చోదయామాస స హయాన్మనోమారుతరంహసః ॥ 3-169-37(22475)
[మాతలిర్హయతత్త్వజ్ఞో యథావద్భూరిదక్షిణః।
అవైక్షత చ మే వక్రృంస్తితస్యాథ ససారథిః।
తథా భ్రాంతే రథే రాజన్విస్మితశ్చేదమబ్రవీత్ ॥ 3-169-38(22476)
అత్యద్భుతమిదం త్వద్యవిచిత్రం ప్రతిభాతి మే।
యదాస్థితో రథం దివ్యం పదాన్న చలితః పదం ॥] 3-169-39(22477)
దేవరాజోఽపిహి మయా నిత్యమత్రోపలక్షితః।
విచలన్ప్రథమోత్పాతే హయానాం భరతర్షభ ॥ 3-169-40(22478)
త్వం పునః స్థిత ఏవాత్రరథే భ్రాంతే కురూద్వహ।
అతిశక్రమిదం సర్వం తవేతి ప్రతిభాతి మే ॥ 3-169-41(22479)
ఇత్యుక్త్వాఽఽకాశమావిశ్య మాతలిర్విబుధాలయాన్।
దర్శయామాస మే రాజన్విమానాని చ భారత ॥ 3-169-42(22480)
[స రథో హరిభిర్యుక్తో హ్యూర్ధ్వమాచక్రమే తతః।
ఋషయో దేవతాశ్చైవ పూజయంతి నరోత్తమ ॥ 3-169-43(22481)
తతః కామగమాఁల్లోకానపశ్యం వై సురర్షిణాం।
గంధర్వాప్సరసాం చైవ ప్రభావమమితౌజసాం ॥] 3-169-44(22482)
నందనాదీని దేవానాం వనాన్యుపవనాని చ।
దర్శయామాస మే శీఘ్రం మాతలిః శక్రసారథిః ॥ 3-169-45(22483)
తతః శక్రస్య భవనమపశ్యభమరావతీం।
దివ్యైః కామఫలైర్వృక్షై రత్నైశ్చ సమలంకృతాం ॥ 3-169-46(22484)
న తాం భాసయతే సూర్యో న శీతోష్ణే న చ క్లమః।
న బాధతే తత్రరజస్తత్రాస్తి న జరా నృప ॥ 3-169-47(22485)
న తత్రశోకో దైన్యం వా వైవర్ణ్యం చోపలక్ష్యతే।
దివౌకసాం మహారాజ న గ్లానిరరిమర్దన।
న క్రోధలోభౌ తత్రాస్తామశుబం వా విశాంపతే ॥ 3-169-48(22486)
నిత్యం తుష్టాశ్ తే రాజన్ప్రాణినః సురవేశ్మని।
నిత్యపుష్పఫలాస్తత్ర పాదపా హరితచ్ఛదాః ॥ 3-169-49(22487)
పుష్కరిణ్యశ్చ వివిధాః పద్మసౌగంధికాయుతాః।
శీతస్తత్రవవౌ వాయుః సుగంధో వీజతే శుభః ॥ 3-169-50(22488)
సర్వరత్నవిచిత్రా చ భూమిః పుష్పవిభూషితా।
మృగద్విజాశ్చ బహవో రుచిరా మధురస్వరాః।
విమానగామినశ్చాత్రదృశ్యంతే బహవోఽమరాః ॥ 3-169-51(22489)
తతోఽపశ్యం వసూన్రుద్రాన్సాధ్యాంశ్చ సమరుద్గణాన్।
ఆదిత్యానశ్వినౌ చైవ తాన్సర్వాన్ప్రత్యపూజయం ॥ 3-169-52(22490)
తే మాం వీర్యేణ యశసా తేజసా చ బలేన చ।
అస్త్రైశ్చాప్యన్వజానంత సంగ్రామే విజయేన చ ॥ 3-169-53(22491)
ప్రవిశ్య తాం పురీం దివ్యాం దేవగంధర్వపూజితాం।
దేవరాజం సహస్రాక్షముపాతిష్ఠం కృతాంజలిః ॥ 3-169-54(22492)
దదావర్ధాసనం ప్రీతః శక్రో మే దదతాంవరః।
బహుమానాచ్చ గాత్రాణి పస్పర్శ మమ వాసవః ॥ 3-169-55(22493)
తత్రాహం దేవగంధర్వైః సహితో భూరిదక్షిణైః।
అస్త్రార్తమవసం స్వర్గే శిక్షాణోఽస్త్రాణి భారత ॥ 3-169-56(22494)
విశ్వావసోశ్చ వై పుత్రశ్చిత్రసేనోఽభవత్సఖా।
స చ గాంధర్వమఖిలం గ్రాహయామాస మాం నృప ॥ 3-169-57(22495)
తత్రాహమవసం రాజన్గృహీతాస్త్రః సుపూజితః।
సుఖం శక్రస్ భవనే సర్వకామసమన్వితః ॥ 3-169-58(22496)
శృణ్వన్వై గీతశబ్దం చ తూర్యశబ్దం చ పుష్కలం।
పశ్యంశ్చాప్సరసః శ్రేష్ఠా నృత్యంతీర్భరతర్షభ ॥ 3-169-59(22497)
తత్సర్వమనవజ్ఞాయ తథ్యం విజ్ఞాయ భారత।
అత్యర్థం ప్రతిగృహ్యాహమస్త్రేష్వేవ వ్యవస్థితః ॥ 3-169-60(22498)
తతోఽతుష్యత్సహస్రాక్షస్తేన కామేన మే విభుః।
ఏవం మే వసతో రాజన్నేష కాలోఽత్యగాద్దివి ॥ 3-169-61(22499)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి నివాతకవచయుద్ధపర్వణి ఏకోనసప్తత్యధికశతతమోఽధ్యాయః ॥ 169 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-169-11 దేవయానైర్విమానైః। దేవసద్మనివాసినః స్త్రీబాలాదయః శచీజయంతాదయ ఇత్యర్థః ॥
3-169-14 యథాస్థానం ప్రాచ్యామింద్రం ప్రతీచ్యాం వరుణమిత్యాది ॥
3-169-27 అస్త్రస్యైవ ప్రతిఘాతార్థమస్త్రం మోక్ష్యే నత్వన్యత్ర మానుషే ॥
3-169-33 మాయామయమివాత్యద్భుతం ॥
3-169-39 పదాత్ రస్థానాత్ న చలితః।
రథస్య భ్రమణేపి దృఢాసన ఇత్యర్థః ॥
3-169-44 సురర్షిణమితి దైర్ధ్యాభావ ఆర్షః ॥
3-169-53 అన్వజానంత వీర్యాదిమాన్భవేత్యాశీర్వాదాందదురిత్యర్థః ॥
3-169-60 అనవజ్ఞాయ ఆదృత్య। తథ్యం యథావత్।
అత్యథై పురుషార్థ ఇతి విజ్ఞాయ ॥
3-169-61 తేన కామేన అస్త్రేచ్ఛయా నతు భోగేచ్ఛయా ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.